Çiğ köfte (Etsiz)
Tarihçe :
Kommagene krallığı Türkiye’nin güneydoğu’sunda Dicle ve Fırat nehirlerinin yukarı kıyılarında kurulmuştu.
Nemrut dağının zirvesindeki heykeller Kommagene sanatının ihtişamını belgeler.Orada doğu ve batı tam bir uyumla kaynaşır.
Çiğköfte’nin doğuşu ile ilgili olarakta , Hz.İbrahim şuanki Urfa ozamanlar’da ise Kommagene topraklarında doğmuş yaşamış ve Nemrut tarafından ateşe atılmıştır. Allah’ın emri ile ateş su olmuş Hz.İbrahim’i yakmamıştır.Hz.İbrahim’in doğduğu mağara ve ateşe atıldığı yerde oluşan Balıklı göl binlerce ziyaretçi tarafından ziyaret edilmektedir.İşte çiğköftenin doğuş öyküsü , Hz.İbrahim dönemine dayandırılmaktadır.
Hz.İbrahim , devrin kralı Nemrut’un putlarını kırarak ,Allah’ın varlığına inanmaya davet edince Nemrut öfkelenir ve Hz.İbrahim’in ateşe atılmasını emreder.Böylece büyük bir ateş yakmak üzere yöredeki bütün odunlar toplanır. Nemrut evlerde ateş yakmayıda yasaklar. Halk ateş yakmadan nasıl yemek yapacağını düşünür durur. İşte bu günlerde bir avcı,avladığı ceylanı eve getirerek hanımından yemek yapmasını ister.Hanım evde odun bulunmadığını söyler.Çevrede toplanacak bir tek dal odun dahi kalmamıştır. Avcı, çoluk çocuğun aç kalmaması için hanımından bir çare bulmasını ister. Bunun üzerine kadın,ceylanın budundan yağsız et çıkararak bir taş üzerinde başka bir taşla döverek ezmeye başlar.Sonra ezilmiş eti bulgur,biber ve tuzla karıştırarak yoğurur. Böylece o leziz ve tadına doyulmaz “çiğköfte” meydana gelir.
Bizde http://www.antalyainternethaber.com olarak belli arkadaşlarla bazen oturup bu işin hakkını vermeye çalışıyoruz. (beni gaza getirdiler bu lafı ettikya hayırlısı) Tabii ustayız demiyoruz ama beğeniyorsak iyi gidiyor demektir. İçimizde bu lezzetli köfteyi yapmak isteyen arkadaşlarımıza hem duygularımızı hem tarifimizi paylaşalım istedik.
Bu işin bazı kuralları ve raconu var.
1- Bir çiğ köfte ustası birden çiğ köfte yapmaz en kötü ihtimalle 3-4 saat önceden karar vermeli.
2-Çiğ köfteyi yapacak kişinin arkadaş yada arkadaşları bu işi haketmeli ve çiğ köfteyi yemesini bilmeli. Çiğ köfte yemeyen birisine bu çiğ köfte yapılmaz ve konu bahsedilmez ayıptır.
3-Bu tarif alkolle gitmez başınıza bir şey gelirse sorumlu değiliz. (gerçi çevremizde alkol alan yok ama hani tanımadığımız alkol bırakmayı düşünen bir kardeşimiz alır tarifi yapayım şu işi der uyaralım dedik…)
4-Bu çiğ köftenin yapılacağı kişiler kaliteli ve ortam leziz olacağı için çiğ köfte de kullanılacak malzeme özel ,taze ve kaliteli olmadır. İcabında bir nar ekşisi için bile uzun bir yol katetmek zorunda kalırsın. Aldığın ürünler ucuz ürünler olmamalı mesela salça,bulgur ve baharatlar hepsi özel seçilmeli. ister zengin ister fakir çiğ köfte yaparken para düşünülmez güzel olmucaksa hiç yapmıycaksın o kadar.
5-Çiğ köfte yapılırken bol besmele çekilir iyi şeyler düşünülür bulgur şefkatle yoğrulur. Bu nimeti yiyecek insanların temizliği düşünülür ve ayrı bir haz alınır.
6-Çiğ köfte yapılırken temizliği çok dikkat edilir çünkü ocakta pişmeyen bir ürün olduğu hijyen çok önemlidir. Olması gereken hemen tüketmektir eğer bekletecekseniz açık olmamalıdır.
7-Gıda olacak dünyanın sayılı yiyecekleri arasındadır. Tam bir vitamin deposudur. emziren anneler’e müthiş süt yapar (kendim şahidim)
Gelelim Çiğ Köfte Tarifine
Normal yiyiciler düşünülerek hesaplanmıştır. 20 kişilik ve yapıldıktan sonra ortalama 2 kg civarında çiğ köfte çıkar. (Biz bunu 5-6 kişi tüketiyoruz tabiiki )
Köftelik Esmer Bulgur 7 su bardağı veya 1 Kg (incedir ve hafif koyu renktedir Her yerde bulunmaz) Esmer bulgur diğer bulgurlara göre daha hızlı kıvamına geldiği için daha hızlı olacaktır
Orta boy kuru Soğan 6 adet (tatlı ve taze olmalı) fazla yada soğanlar büyük olursa soğan acısı belli olur az olursa bulgur mama tadı kendini belli eder. Robottan geçireceksiniz.
Domates salçası 5.5 yemek kaşığı (tuzlu olmamalı,elde yapılan salçalarla genelde bu iş olmaz. taze olmalı ve her hangi bir bakkaldan alınmamalı. Sürekli tüketilen büyük marketlerden alınmalı. Katkısız salça seçilmesi mesela reklam gibi olmasın ben “yurdum” kullanıyorum.
Biber salçası 4 yemek kaşığı. Onun içinde aynı şeyleri söyleyebiliriz acılı seçilmeli ve domates salçasındaki özellikler’e dikkat edilmeli.
zeytin yağı 1 su bardağı. Hakiki zeytin yağı olursa iyi olur.
isot 1 çay bardağı , acı ihitiyacına göre azaltılır veya çoğaltılır.
pul biber 2 yemek kaşığı olabilir ağzınızın tadına göre ayarlarsınız.
karabiber 2 tatlı kaşığı olabilir ama bundan fazla yaparsanız lezzet gidebilir çiğ köfte keskin olabilir karabiber’i hissetmek iyi olmaz.
kimyon 2 yemek kaşığı.
sarımsak 10 büyük diş. soğanla beraber robottan geçecek soğandan önce atarsanız arada iyi ezilir güzel olur sadece sarımsak robota verilmez.
Nar ekşisi 2 çay bardağı (gerçek yada gerçeğe yakın olmalı malesef marketlerkiler aroma sadece bunu bulmak zor bana sorun tarif edeyim
) eğer aromayı nar ekşisi diye 2 çay bardağı koyarsanız çiğ köfte olmaz . basit bir ürün kullanacaksanız az koyun.
yeşil taze soğan 15 dal
maydonoz 1.5 bağ
tuz ben koymuyorum tutsuz oluyor diyorsanız çok az kullanın.
kıvırcık marul roka ve limonu siz ayarlayın ama marul fazla olsun bu işi ilk yapanlar genelde az marul alıyor ve tüketim esnasında yetmiyor..
Yapılışı
İlk koyulacak malzemeler:
Bulgur(hepsi) ,salçalar(hepsi),soğan ve sarımsak (hepsi), baharatlar (hepsi),zeytin yağı (yarısı), nar ekşisi (yarısı) koyulur ve yoğrulmaya başlar. Yoğrulurken malzemeler eller arasında birbirine yada çiğ köfte tepsinin dibine fazla sürtülür sürekli hamur gibi yoğrulmaz.15-20 dk yoğurduktan sonra zeytin yağının ve nar ekşisinin kalanı ilave edilir.bu zaman dilimi ihtiyaca görede belirlenir. yoğrulmaya devam edilir arasıra tadına bakılır. baktınız lezzet gelmeye başlamış son 5 dk’da ince doğanmış yeşil taze soğanla maydonoz ilave edilir.az yoğrulur ve servise hazır hale gelir. Kıvırcık marul ve diğer belirlediğiniz yeşilliklerle hafif limon sıkılarak afiyetle yenir.
uyarılar :
* Çiğ köfteye su koyulmaz çok suya ihtiyacı olursa kabukları soyulmuş domates koyabilirsiniz ben pek koymuyorum.
*Yazın yoğururken buz kullanabilirsiniz.
*Bazen yoğururken kabuklu limon parçası koyabilirsiniz farklı tat oluşturur.
*Bu tür yapılışlarda tarifden ziyade göz ayarlarıda önemlidir. Web sitelerine sığmayacak ayrıntılar mevcuttur. Mesela iyi soğan ve sarımsak için kullanılan robot iyi kesiyorsa çiğ köfte biraz katı olur. İyi kesmiyor ise ezilme fazla olacağından duruma göre çiğ köfte az yumuşak olabilir. buna benzer bir çok sonuç durumları mevcut. Duruma göre yumurta patates gibi karışımlar yapabilirsiniz. Zevkinize göre farklı baharatlar deneyebilirsiniz. En güzel başkasına sunmadan önce bir çok denemeler yapmak ve kendi elinizi çözmektir.

